Nanas terkenal sebagai antara tanaman tropika yang paling tahan terhadap tanah masam. Banyak tanaman lain akan terbantut jika ditanam di tanah dengan pH rendah, tetapi nanas bukan sahaja mampu hidup — malah boleh menghasilkan buah yang berkualiti tinggi. Keupayaan ini berpunca daripada gabungan ciri fisiologi, sistem akar, dan evolusi semula jadinya.
Secara umum, kebanyakan tanaman pertanian lebih sesuai pada pH tanah sekitar 5.5 hingga 7.0. Namun nanas boleh tumbuh baik pada pH sekitar 4.0 hingga 5.5, iaitu kategori tanah masam. Dalam keadaan ini, unsur seperti aluminium dan mangan biasanya menjadi toksik kepada banyak tumbuhan lain. Tetapi nanas mempunyai toleransi yang tinggi terhadap unsur-unsur tersebut.
FGV Agri Services Sdn Bhd
Level 9 West, Wisma FGV, Jalan Raja Laut, 50350 Kuala Lumpur, Malaysia
Tel : +603-2789 1000
Fax : +603-2789 0111
E-mail : fassbmarketing@fgvholdings.com
Salah satu sebab utama ialah sistem akar nanas yang unik. Akar nanas tidak terlalu dalam, tetapi sangat cekap menyerap nutrien pada lapisan atas tanah. Di kawasan tropika, lapisan atas tanah sering kaya dengan bahan organik walaupun pH rendah. Oleh sebab itu, nanas masih boleh mendapatkan nutrien penting seperti nitrogen, kalium dan magnesium tanpa memerlukan tanah neutral.
Selain itu, nanas berasal daripada kawasan tropika Amerika Selatan yang sememangnya mempunyai banyak tanah masam. Dalam proses evolusi selama ribuan tahun, tumbuhan ini menyesuaikan diri dengan keadaan tersebut. Ia membina mekanisme semula jadi untuk mengawal penyerapan ion beracun dan mengekalkan keseimbangan nutrien dalam tisu tumbuhan.
Satu lagi kelebihan besar nanas ialah keupayaannya menggunakan sistem fotosintesis CAM (Crassulacean Acid Metabolism). Sistem ini membolehkan nanas membuka stomata pada waktu malam untuk menyerap karbon dioksida, sekali gus mengurangkan kehilangan air pada waktu siang. Ini menjadikan nanas lebih tahan tekanan cuaca dan sesuai ditanam di tanah kurang subur atau kawasan panas. Walaupun CAM lebih terkenal kerana penjimatan air, ia juga membantu tumbuhan bertahan dalam persekitaran yang mencabar termasuk tanah masam.
Tanah masam juga sebenarnya memberi beberapa kelebihan kepada nanas. Banyak penyakit akar dan patogen tanah kurang aktif dalam keadaan terlalu masam. Ini membantu mengurangkan tekanan penyakit tertentu berbanding tanaman lain yang lebih sensitif. Sebab itu ladang nanas komersial sering dibangunkan di tanah gambut atau tanah mineral masam yang kurang sesuai untuk tanaman lain.
Hextar Fert Sdn. Bhd.
No. 64, Jalan Bayu Laut 4/KS09, Kota Bayuemas, 41200 Klang, Selangor Darul Ehsan, Malaysia.
Tel: +603 3003 3333
Fax: +603 3003 3336Website: www.hextar.com
Di Malaysia, kawasan seperti Johor terkenal dengan penanaman nanas di tanah gambut masam. Banyak varieti nanas boleh menghasilkan buah berkualiti tinggi walaupun ditanam pada tanah dengan pH rendah asalkan pengurusan baja dan saliran dilakukan dengan baik.
Namun begitu, “tahan tanah masam” tidak bermaksud nanas tidak memerlukan penjagaan. Jika tanah terlalu masam sehingga pH jatuh bawah 3.5, pertumbuhan tetap akan terjejas. Kekurangan kalsium, magnesium dan fosforus boleh berlaku. Oleh itu, petani biasanya masih melakukan pengapuran ringan atau pembajaan khusus untuk mengekalkan keseimbangan nutrien.
Kesimpulannya, nanas mampu bertahan dan berkembang baik di tanah masam kerana ia memang berevolusi dalam persekitaran sedemikian. Sistem akar yang cekap, toleransi terhadap unsur toksik, fotosintesis CAM dan daya tahan semula jadi menjadikannya antara tanaman tropika paling sesuai untuk tanah masam. Sebab itu nanas sering dianggap sebagai “raja tanaman tanah masam” dalam dunia pertanian tropika.
Sumber : Platform Profesional
Nota : Untuk Rujukan Sahaja
